Kategorija: Demografija i socijalne statistike
Oblast: Potrošnja domaćinstava
Istraživanje / popis: Minimalna potrošacka korpa

Metapodaci MONSTAT-a
Referentni metapodaci
  1. Kontakt podaci
  2. Podaci o ažuriranju metapodataka
  3. Prezentacija statističkih podataka
  4. Mjerna jedinica
  5. Referentni period
  6. Institucionalno ovlašćenje
  7. Povjerljivost statističkih podataka
  8. Pravila diseminacije
  9. Učestalost (frekvencija) diseminacije
10. Dostupnost i jasnoca
11. Upravljanje kvalitetom statističkih podataka
12. Značaj statističkih podataka
13. Tačnost i pouzdanost statističkih podataka
14. Pravovremenost i tačnost objavljivanja statističkih podataka
15. Koherentnost i uporedivost statističkih podataka
17. Revizija statističkih podataka
18. Obrada statističkih podataka
19. Komentar

Napomena: Ukoliko imate neko pitanje u vezi metapodataka, obratite se nadležnima u MONSTAT-u.

                                                                                     1. Kontakt podaci                                                                           Vrh
1.1. Nadležna organizacija: Uprava za statistiku Crne Gore - MONSTAT
1.2. Nadležna organizaciona
        jedinica:
Odsjek statistike uslova zivota i socijalnih usluga
1.5. Adresa kontakta: IV Proleterske br. 2, 81000 Podgorica Crna Gora

                                                              2. Podaci o ažuriranju metapodataka                                                       Vrh
2.1. Datum poslednje potvrde
        validnosti:
septembar 2020.godine
2.2. Datum poslednje
        diseminacije:
29/10/2021
2.3. Datum poslednjeg
        ažuriranja:
septembar 2021.godine

                                                              3. Prezentacija statističkih podataka                                                        Vrh
3.1. Opis podataka: Cilj istraživanja se odnosi na utvrđivanje vrijednosti minimalne korpe koja je neophodna četvoročlanom domaćinstvu za zadovoljenje minimalnih potreba koje uključuju hranu i bezalkoholna pića i neprehrambene proizvode i usluge, polazeći od potrošnje koju su domaćinstva evidentirala u Anketi o potrošnji domaćinstava.
3.2. Klasifikacije koje se koriste
        u istraživanju / popisu:
Klasifikacija lične potrošnje prema namjeni COICOP.
3.3. Sektori obuhvaceni
        istraživanjem / popisom:
Nije relevantno.
3.4. Statistički pojmovi koji
        se javljaju u istraživanju /
        popisu:
Minimalna potrošačka korpa se odnosi na potrošnju domaćinstava koja uključuje hranu i neprehrambene proizvode i usluge, a u skladu sa minimalnim preporukama Svjetske zdravstvene organizacije (WHO) i Priručnika za ishranu Ministarstva poljoprivrede Sjedinjenih Američkih Država 2010. godine (USDA Food Guide 2010) o minimalnoj vrijednosti kalorijskog unosa hrane u iznosu od 2 211 Kcal, dnevno, po osobi. Vrijednost minimalne potrošačke korpe za četvoročlano domaćinstvo čine minimalni mjesečni izdaci koji se odnose na hranu i bezalkoholna pića i neprehrambene proizvode i usluge. Za izračunavanje minimalnih izdataka koji se odnose na hranu i bezalkoholna pića koriste se prosječne cijene u tekućem mjesecu i mjesečne količine u kilogramima za četvoročlano domaćinstvo. Za izračunavanje vrijednosti korpe neprehrambenih proizvoda i usluga koriste se indeksi potrošačkih cijena (CPI).
3.5. Statistička jedinica: Domaćinstva.
3.6. Statistička populacija: Referentna populacija odnosi se se na drugi, treći i četvrti decil populacije. Decili predstavljaju jednu desetinu populacije, gdje su domaćinstva rangirana u grupe prema visini potrošnje po glavi stanovnika, pri čemu svaka grupa sadrži isti broj domaćinstava.
3.7. Referentna oblast: Crna Gora.
3.8. Vremenska pokrivenost: Podaci Minimalne potrošačke korpe dostupni su od januara 2010. godine.Podaci od januara 2016. godine do decembra 2017. godine nisu raspoloživi jer je u ovom periodu MONSTAT radio na reviziji Metodologije Minimalne potrošačke korpe. Od januara 2018. godine podaci se objavljuju po novoj revidiranoj Metodologiji.
3.9. Osnovni (bazni) period: Nije relevantno.

                                                                                    4. Mjerna jedinica                                                                            Vrh
Euro i procenat.

                                                                                  5. Referentni period                                                                           Vrh
Mjesec.

                                                                          6. Institucionalno ovlašćenje                                                                   Vrh
6.1. Pravni akti i drugi
       dogovori:
Zakonom o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike (Sl.list Crne Gore br. 018/12, 047/19) definisane su odredbe za prikupljanje, obradu i diseminaciju podataka. Zakon pruža Upravi za statistiku pravno ovlašcenje da prikuplja i pristupa podacima potrebnim za sprovodenje Programa i Godišnjeg plana. Zakon daje prioritet upotrebi administrativnih podataka, kao i pravo pristupa individualnim podacima koji su rezultat istraživanja ostalih proizvodaca zvanične statistike. Kao dopuna zakonskim odredbama, Uprava za statistiku je potpisala više memoranduma o saradnji sa imaocima administratvnih podataka.
6.2. Dijeljenje podataka: Potpisani Sporazumi o saradnji sa proizvođacima zvanične statistike: 1. Uprava prihoda i carina Crne Gore 2. Ministarstvom finansija i socijalnog staranja 3. Centralnom bankom Crne Gore 4. Trilateralni sporazum (MONSTAT, Min.fnansija i socijalnog straranja i CBCG) Međunarodne institucije: 1. EUROSTAT 2. UN organizacije 3. MMF 4. Svjetska banka

                                                              7. Povjerljivost statističkih podataka                                                            Vrh
7.1. Povjerljivost - politika: Članovi 53-60 Zakona o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike ( Sl.list Crne Gore br. 018/12, 047/19) daju okvir za zaštitu, korišćenje i prenos povjerljivih podataka. MONSTAT je izradio dva sveobuhvatna Pravilnika koji pokrivaju procedure za zaštitu ličnih podatka, kao i vodenje pojedinačnih evidencija. U cilju realizacije zakonskog okvira o funkcionisanju bezbjednosnog sistema i statističke povjerljivosti usvojen je Pravilnik o čuvanju statističkih podatka kojim se uređuje način, vrijeme, tehnički uslovi i organizacija čuvanja statističkih podataka, radi sprečavanja njihovog uništavanja, otuđivanja i neovlašćenog korišćenja, kao i Pravilnik o sadržaju i načinu vođenja evidencije o korisnicima individualnih statističkih podataka kojim se propisuje sadržaj i način vođenja evidencije o korisnicima individualnih statističkih podatka. članom 59 pristup povjerljivim podacima zvanične statistike ograničen je na lica koja obavljaju poslove i zadatke kod proizvođača zvanične statistike i do stepena u kojem su ti podaci neophodni za proizvodnju zvanične statistike. Lica koja obavljaju poslove i zadatke kod proizvođača zvanične statistike dužna su da potpišu Izjavu o poštovanju principa povjerljivosti. Zakon o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike je u skladu sa Regulativom 223/2009 i Regulativom (EU) 2015/759 od 29. aprila 2015. godine koje regulišu i odredbe povjerljivosti. Vlada Crne Gore je usvojila Izjavu o posvećenosti povjerenju u zvaničnu statistiku Crne Gore (Commitment of Confidence).
7.2. Povjerljivost - tretman
        podataka:
Svi prikupljeni individualni podaci su poverljivi i predstavljaju službenu tajnu, što je u skladu sa cl. 55 i 56 Zakona o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike (Sl. List CG, br. 018/12, 047/19).

                                                                                 8. Pravila diseminacije                                                                      Vrh
8.1. Kalendar objavljivanja
       podataka:
Zakonom o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike ( Sl.list Crne Gore br. 018/12, 047/19) se propisuje da proizvođači zvanične statistike pripremaju, ažuriraju i objavljuju Kalendar objavljivanja statističkih podataka. Objavljuje se na internet stranici Uprava za statistiku najkasnije do 20. decembra za narednu godinu, za sve proizvođače zvanične statistike koji uključuje datume objavljivanja statističkih podataka. Svaka promjena u datumu objavljivanja u Kalendaru objavljuje se unaprijed u skladu sa Procedurom o neplaniranim revizijama.
8.2. Pristup kalendaru
       (link ili referenca):
http://www.monstat.org/cg/page.php?id=12&pageid=12
8.3. Korisnički pristup: Opšti cilj proizvođača zvanične statistike jeste zadovoljenje potreba svojih korisnika i da na razumljiv način učini dostupnim svim korisnicima statističke podatke u isto vrijeme i pod istim uslovima. Uprava za statistiku je u obavezi da proizvodi i vrši diseminaciju zvanične statistike na objektivan, transparentan i profesionalan način, tako da svi korisnici budu ravnopravno tretirani.

                                                              9. Učestalost (frekvencija) diseminacije                                                     Vrh
Podaci se objavljuju na mjesečnom nivou u skladu sa Kalendarom objavljivanja statističkih podataka.

                                                                                 10. Dostupnost i jasnoca                                                                     Vrh
10.1. Štampana izdanja: Podaci su raspoloživi u formi mjesečnih saopštenja koji se publikuju na sajtu MONSTAT-a na sledećem linku:http://www.monstat.org/cg/page.php?id=352&pageid=31
10.2. Publikacije: Uprava za statistiku objavljuje sljedeće redovne publikacije: Statistički Godišnjak, Crna Gora u brojkama, Mjesečni statistički pregled. Pored navedenih redovnih, Uprava za statistiku objavljuje i vanredne publikacije. Neke od najznačanijih vanrednih publikacija su sljedeće: žene i muškarci u Crnoj Gori, Najčešce korišćeni statistički podaci. Sve publikacije koje objavljuje Uprava za statistiku dostupne su na sljedećem linku:http://www.monstat.org/cg/publikacije.php?id=100
10.3. Onlajn baza podataka: Na sajtu MONSTAT-a u dijelu Minimalna potrošačka korpa nalaze se podaci u excel tabelama, mjesečna saopštenja i Metodologija Minimalne potrošačke korpe, link: http://www.monstat.org/cg/page.php?id=31&pageid=31
10.4. Pristup mikro-podacima: Zakonom o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike ( Sl.list Crne Gore br. 018/12, 047/19) regulisana su pravila pod kojim spoljni korisnici mogu dobiti pristup individualnim podacima za potrebe istraživanja. članom 58 definisane su vrste naucnih i istraživačkih organizacija koje mogu dobiti takve podatke. Davanje individualnih podatka bez identifikatora moguće je isključivo na pisani zahtjev naučno-istraživačkih ustanova, u svrhu obavljanja naučnoistraživačke djelatnosti, kao i međunarodnih statističkih organizacija i proizvođača statistike iz drugih država. Istraživački subjekt potpisuje Ugovor sa Upravom za statistiku, kao i Izjavu o poštovanju principa povjerljivosti. Proizvođači zvanične statistike vode posebnu evidenciju o korisnicima i o svrsi za koju su statistički podaci dati na korišćenje.
10.5. Drugo: Nije relevantno.

10.6. Dokumentacija o
          metodologiji:
Metodologija mInimalne potrošačke korpe dostupna je na sajtu MONSTAT-a link: http://www.monstat.org/cg/page.php?id=1575&pageid=31
10.7. Dokumentacija o
          kvalitetu:
Zakonom o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike ( Sl.list Crne Gore br. 018/12, 047/19) definisana je posvećenost kvalitetu, kojom se obezbjeđuje da proizvodači zvanične statistike u Crnoj Gori rade i sarađuju u skladu sa međunarodnim principima kvaliteta statističkog sistema. Strategijom razvoja i Programom zvanične statistike za 2014-2018. godinu definisani su ciljevi razvoja. Jedan od ciljeva je Upravljanje kvalitetom kroz pracenje primjene Kodeksa prakse Evropske statistike. U skladu sa Deklaracijom kvaliteta ESS, članom 338 Ugovora o funkcionisanju EU, Regulativom 759/2015 i 223/2009 i Kodeksom prakse Evropske statistike u proceduri usvajanja su sljedeća dokumenta: 1. Strategija kvaliteta Zavoda 2. Vodičza implementaciju Strategije kvaliteta u Upravi za statistiku; 3. Implementacioni plan

                                                          11. Upravljanje kvalitetom statističkih podataka                                                  Vrh
11.1. Obezbjeđivanje kvaliteta: Uprava za statistiku se opredijelila za implementaciju elemenata TQM (Total quality management) modelakoji podstiče razvoj i unapređenje funkcionisanja: - institucije, - proizvodnje rezultata zvanične statistike i - pojedinca. U srednjem roku Uprava za statistiku se opredijelila za implementaciju TQM modela kroz sljedeće ciljeve: 1. Stroga posvećenost korisnicima i ostalim zainteresovanim stranama, 2. Kvalitetni statistički procesi i proizvodi, 3. Profesionalna orijentacija zaposlenih, 4. Stalna unapređenja, 5. Smanjenje opterećenja izvještajnih jedinica.
11.2. Procjena kvaliteta: Nije dostupno.

                                                                       12. Značaj statističkih podataka                                                                Vrh
12.1. Potrebe korisnika: Medunarodni korisnici: - Eurostat - Svjetska banka - UN organizacije - Međunarodni monetarni fond Nacionalni korisnici: - Ministarstva i drugi organi javne uprave -Lokalne samouprave i drugi organi lokalne uprave - Centralna banka - nevladine organizacije - studenti -istraživači - mediji
12.2. Zadovoljstvo korisnika: Uprava za statistiku je usvojila Strategiju upravljanja kvalitetom, Vodičza implementaciju Strategije upravljanja kvalitetom, kao i Implementacioni plan za sprovođenje politike kvaliteta. U cilju mjerenja stepena do kojeg ispunjava svoje obaveze prema korisnicima i u sklopu nove politike kvaliteta, Uprava za statistiku je sprovela istraživanje o zadovoljstvu korisnika. Prikupljanje podataka realizovano je putem web ankete, u periodu od 1. septembra do 20. oktobra 2017. godine. Rezultati istraživanja dostupni su na web stranici Uprave za statistiku, link: https://www.monstat.org/userfiles/file/KVALITET/Izvjestaj%20o%20zadovoljstvu%20korisnika.pdf .
12.3. Potpunost podataka: Nije dostupno.

                                                              13. Tačnost i pouzdanost statističkih podataka                                              Vrh
13.1. Opšta procjena: Minimalna potrošačka korpa je bazirana na podacima iz istraživanja Anketa o potrošnji domaćinstava, Popisa stanovništva, domaćinstva i stanova i Indeksa potrošačkih cijena (CPI) koja su u usaglašena sa preporukama i regulativama Eurostata.
13.2. Greška uzorka: Istraživanje nije zasnovano na slučajnom uzorku tako da ne možemo koristiti standardne pristupe za procjenu uzoračke greške.
13.3. Ne-uzorkovana greška: Nije relevantno.

                                                              14. Pravovremenost i tačnost objavljivanja podataka                                     Vrh
14.1. Pravovremenost: Podaci se objavljuju na datum koji je definisan Kalendarom objavljivanja statističkih podataka za 2019.godinu u formi redovnog mjesečnog saopštenja.
14.2. Tačnost: Rokovi za objavljivanje rezultata ovog istraživanja su definisani u Kalendaru objavljivanja statističkih podataka i ti rokovi za publikovanje saopštenja se poštuju.

                                                                    15. Koherentnost i uporedivost statističkih podataka                                                          Vrh
15.1. Geografska uporedivost: Minimalna potrošačka korpa je istraživanje nacionalnog karaktera, za koje ne postoji međunarodno uporediva metodologija. Proizvodnja ovog podataka nije obavezujuća u procesu pridruživanja Evropskoj uniji. Standard koji je propisan pri računanju minimalne potrošačke korpe odnosi se na minimalnu količinu kalorija koju je potrebno unijeti u organizam na dnevnoj osnovi ( standard od 2100 -2300 kalorija, prema preporukama Organizacije za hranu i poljoprivredu (FAO) i Svjetske zdravstvene organizacije ( WHO).
15.2. Vremenska uporedivost: Podaci Minimalne potrošačke korpe su dostupni od januara 2010.godine. U 2016 i 2017 godini, Uprava za statistiku je radila na reviziji Methodologije minimalne potrošačke korpe. Od januara 2018. godine podaci su dostupni po novoj revidiranoj Metodologiji.

15.3. Domen usklađenosti: Minimalna potrošačka korpa je istraživanje nacionalnog karaktera, za koje ne postoji međunarodno uporediva metodologija.
15.4. Interna usklađenost: Nije relevantno.

                                                                          17. Revizija statističkih podataka                                                            Vrh
17.1. Politika revizije: Uprava za statistiku je usvojilao politiku revizije i ista je dostupna na web sajtu http://www.monstat.org/cg/page.php?id=1493&pageid=1493
17.2. Praksa revizije: U 2016. godini, Zavod za statistiku je pokrenuo pilot projekat Revizija Methodologije minimalne potrošačke korpe, na zahtjev Savjeta statističkog sistema. Pretpostavka pokretanja projekta je da je u odnosu na minimalnu potrošačku korpu iz 2009. godine došlo o određenih promjena u navikama potrošača pojavom novih proizvoda i usluga, promjenom načina života, itd. Projekat Revizije je realizovan u saradnji sa Institutom za javno zdravlje i Svjetskom bankom koja je obezbijedila ekspertsku pomoć.

                                                                          18. Obrada statističkih podataka                                                            Vrh
18.1. Izvor podataka: Glavni izvor podataka koji je korišćen prilikom izrade Metodologije i strukture Minimalne potrošačke korpe su podaci Ankete o potrošnji domaćinstava od 2015. godine Anketom se prikupljaju podaci o prihodima i potrošnji domaćinstava, odnosno podaci o osnovnim elementima lične potrošnje, kao i podaci o nekim važnijim pokazateljima životnog standarda (uslovi stanovanja, snabdjevenost trajnim potrošnim dobrima i dr.) i osnovni podaci o demografskim, ekonomskim i sociološkim karakteristikama domacinstava.
18.2. Učestalost (frekvencija)
          prikupljanja podataka:
Mjesečna.
18.3. Prikupljanje podataka: Kompilacija.
18.6 Prilagođavanje
          podataka:
Nije relevantno.

                                                                                           19. Komentar                                                                             Vrh

 

.