Kategorija: Ekonomske statistike
Oblast: Unutrašnja trgovina
Istraživanje / popis: Promet u trgovini na veliko

Metapodaci MONSTAT-a
Referentni metapodaci
  1. Kontakt podaci
  2. Podaci o ažuriranju metapodataka
  3. Prezentacija statističkih podataka
  4. Mjerna jedinica
  5. Referentni period
  6. Institucionalno ovlašćenje
  7. Povjerljivost statističkih podataka
  8. Pravila diseminacije
  9. Učestalost (frekvencija) diseminacije
10. Dostupnost i jasnoca
11. Upravljanje kvalitetom statističkih podataka
12. Značaj statističkih podataka
13. Tačnost i pouzdanost statističkih podataka
14. Pravovremenost i tačnost objavljivanja statističkih podataka
15. Koherentnost i uporedivost statističkih podataka
17. Revizija statističkih podataka
18. Obrada statističkih podataka
19. Komentar

Napomena: Ukoliko imate neko pitanje u vezi metapodataka, obratite se nadležnima u MONSTAT-u.

                                                                                     1. Kontakt podaci                                                                           Vrh
1.1. Nadležna organizacija: Uprava za statistiku Crne Gore - MONSTAT
1.2. Nadležna organizaciona
        jedinica:
Odsjek kratkorocnih statistika
1.5. Adresa kontakta: IV Proleterske br. 2, 81000 Podgorica Crna Gora

                                                              2. Podaci o ažuriranju metapodataka                                                       Vrh
2.1. Datum poslednje potvrde
        validnosti:
2.2. Datum poslednje
        diseminacije:
2.3. Datum poslednjeg
        ažuriranja:
07/06/2019

                                                              3. Prezentacija statističkih podataka                                                        Vrh
3.1. Opis podataka: Cilj istraživanja je ocjena ukupnog prometa u trgovini na veliko prema robnim grupama. Dobijeni podaci se koriste za praćenje obima i dinamike kretanja prometa, analizu efekata mjera trgovinske politike, analizu obima i strukture prometa u trgovini na veliko prema robnim grupama.
3.2. Klasifikacije koje se koriste
        u istraživanju / popisu:
NACE Rev2 COICOP
3.3. Sektori obuhvaceni
        istraživanjem / popisom:
Jedinice posmatranja su sva preduzeća (privredna društva) čija je osnovna djelatnost trgovina na veliko i koja su u Statističkom biznis registru razvrstana u oblasti 46 KD2010. Iz obuhvata su isključeni preduzetnici i preduzeća koja imaju promet=0. Klasifikacija preduzeća se vrši prema veličini prometa: klasa1: 0-24.999.? klasa2: 25.000.-199.999.? klasa3: 200.000.-999.999.? klasa4: 1.000.000.-4.999.999.? klasa5: više od 5.000.000.?
3.4. Statistički pojmovi koji
        se javljaju u istraživanju /
        popisu:
Indeksi prometa u trgovini na veliko pokazuju dinamiku vrijednosti prometa u trgovini na veliko na teritoriji Crne Gore.Trgovina na veliko - Obuhvata djelatnosti iz oblasti 46 KD NACE Rev2. Pod trgovinom na veliko podrazumijeva se prodaja nove ili korišćene robe, bez prerade, radi dalje prodaje ili prerade, kao i prodaja robe velikim potrošačima za sopstvenu potrošnju. Promet robe sa PDV-om - Vrijednost ukupnog prometa koji je preduzeće ostvarilo u toku godine na teritoriji Crne Gore iskazan u eurima. Obuhvata se ukupan promet sa PDV-om koji je preduzeće ostvarilo, bez obzira da li je ostvaren u trgovini na veliko ili nekoj drugoj djelatnosti. PDV - vrijednost poreza na dodatu vrijednost koji je obračunat kupcu. Zalihe robe - Upisuje se vrijednost zaliha po nabavnim cijenama koje se nalaze u magacinima i stovarištima preduzeća sa stanjem na kraju godine. Broj zaposlenih radnika - definiše se kao ukupan broj zaposlenih koji rade u jedinici posmatranja (uključujući i vlasnike koji rade, partnere koji redovno rade u jedinici i neplaćene porodične radnike) kao i osobe koje rade izvan jedinice kojoj pripadaju i koje ona plaća (na pr. trgovački predstavnici, radnici na isporuci, popravkama i timovi za održavanje). Takodje se uključuju radnici koji ne rade puno radno vrijeme po zakonu zemlje i koji nijesu na platnom spisku, kao i sezonski radnici, zanatlije i radnici koji rade kod kuće, a koji su na platnom spisku. Promet robe sa PDV-om po robnim grupama - vrijednost prodate robe po strukturi prodajnog asortimana sa porezom na dodatu vrijednost za svaku robnu grupu.
3.5. Statistička jedinica: Jedinice statističkog posmatranja za koje se proizvode podaci su preduzeća koja su u Statističkom biznis registru razvrstana u oblasti 46 KD2010 (trgovina na veliko).
3.6. Statistička populacija: Okvir za uzorak formiran je na osnovu podataka iz Biznis registra Zavoda za statistiku Crne Gore a obuhvata sva aktivna preduzeća (privredna društva) iz oblasti trgovine (oblast 46 KD2010). Iz okvira su isključeni preduzetnici kao i preduzeća koja imaju promet =0. Klase su određene prema veličini prometa preduzeća : klasa1: 0-24.999.? klasa2: 25.000.-199.999.? klasa3: 200.000.-999.999.? klasa4: 1.000.000.-4.999.999.? klasa5: više od 5.000.000.? U uzorak su uključena sva preduzeća iz klase 4 i 5 a ostatak je utvrđen metodom slučajnog uzorka. Grupe su određene prema grupi djelatnosti preduzeća: GRUPA KD_NACE_Rev2 1 461 2 462 3 463 4 464 5 465 6 466 7 467 8 469
3.7. Referentna oblast: Podaci se odnose na čitavu teritoriju Crne Gore.
3.8. Vremenska pokrivenost: Podaci o trgovini na veliko se proizvode više od 50 godina ali se po novoj metodologiji rade od 2006. godine. Do 2006.godine u okviru za uzorak su se nalazila sva preduzeća koja se bave trgovinom na veliko, bez obzira u kojoj djelatnosti su registrovana. Od 2006. godine, u okvir za uzorak se nalaze samo preduzeća koja su registrovana u oblasti 46 KD2010 (trgovina na veliko). Od 2006. godine nije bilo prekida serije.
3.9. Osnovni (bazni) period: Za baznu godinu se uzima prethodna godina.

                                                                                    4. Mjerna jedinica                                                                            Vrh
Promet - u eurima. Broj radnika - brojčano. Promjene u odnosu na prethodne periode - procentualno (%)

                                                                                  5. Referentni period                                                                           Vrh
Godišnje.

                                                                          6. Institucionalno ovlašćenje                                                                   Vrh
6.1. Pravni akti i drugi
       dogovori:
Zakonom o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike (Sl.list Crne Gore br. 18/12) definisane su odredbe za prikupljanje, obradu i diseminaciju podataka. Zakon pruža Upravi za statistiku pravno ovlašćenje da prikuplja i pristupa podacima potrebnim za sprovodenje Programa i Godišnjeg plana. Zakon daje prioritet upotrebi administrativnih podataka, kao i pravo pristupa individualnim podacima koji su rezultat istraživanja ostalih proizvodača zvanične statistike. Kao dopuna zakonskim odredbama, Uprava za statistiku je potpisala više memoranduma o saradnji sa imaocima administratvnih podataka.
6.2. Dijeljenje podataka: Potpisani Sporazumi o saradnji sa proizvodačima zvanične statistike: 1. Upravom carina 2. Poreskom upravom 3. Ministarstvom finansija 4. Centralnom bankom Crne Gore 5. Trilateralni sporazum (MONSTAT, Min.fnansija i CBCG) Međunarodne institucije: 1. EUROSTAT 2. UN organizacije 3. MMF 4. Svjetska banka

                                                              7. Povjerljivost statističkih podataka                                                            Vrh
7.1. Povjerljivost - politika: Clanovi 53-60 Zakona o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike ( Sl.list Crne Gore br. 18/12) daju okvir za zaštitu, korišćenje i prenos povjerljivih podataka. MONSTAT je izradio dva sveobuhvatna Pravilnika koji pokrivaju procedure za zaštitu ličnih podatka, kao i vođenje pojedinačnih evidencija. U cilju realizacije zakonskog okvira o funkcionisanju bezbjednosnog sistema i statističke povjerljivosti usvojen je Pravilnik o čuvanju statističkih podatka kojim se uređuje način, vrijeme, tehnički uslovi i organizacija čuvanja statističkih podataka, radi sprečavanja njihovog uništavanja, otudivanja i neovlašćenog korišćenja, kao i Pravilnik o sadržaju i načinu vođenja evidencije o korisnicima individualnih statističkih podataka kojim se propisuje sadržaj i način vođenja evidencije o korisnicima individualnih statističkih podatka. članom 59 pristup povjerljivim podacima zvanične statistike ograničen je na lica koja obavljaju poslove i zadatke kod proizvođača zvanične statistike i do stepena u kojem su ti podaci neophodni za proizvodnju zvanične statistike. Lica koja obavljaju poslove i zadatke kod proizvodača zvanične statistike dužna su da potpišu Izjavu o poštovanju principa povjerljivosti. Zakon o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike je u skladu sa Regulativom 223/2009 i Regulativom (EU) 2015/759 od 29. aprila 2015. godine koje regulišu i odredbe povjerljivosti. Vlada Crne Gore je usvojila Izjavu o posvećenosti povjerenju u zvaničnu statistiku Crne Gore (Commitment of Confidence).
7.2. Povjerljivost - tretman
        podataka:
Zaposleni u Zavodu za statistiku Crne Gore potpisuju izjave o poštovanju povjerljivosti podataka, i za svako namjerno kršenje povjerljivosti statističkih podataka predvidjene su zakonske mjere. članom 54 Zakona o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike Crne Gore ( Sl.list RCG , br.18/12) je regulisano da se podaci prikupljeni, obradjeni i sačuvani za potrebe zvanične statistike smatraju povjerljivim, ako je na osnovu tih podataka moguće neposredno ili posredno identifikovati izvještajne jedinice, čime se otkrivaju pojedinačni podaci. Izveštajna jedinica se neposredno identifikuje imenom, nazivom ili adresom, odnosno preko dodijeljenog identifikacionog broja. Posredna identifikacija je utvrdjivanje identiteta izvještajne jedinice dedukcijom, uzimajući u obzir sve mjere da bi se identifikovala izvještajna jedinica. Podaci za čije korišćenje su izvještajne jedinice dale izričit pristanak ne smatraju se povjerljivim.

                                                                                 8. Pravila diseminacije                                                                      Vrh
8.1. Kalendar objavljivanja
       podataka:
Zakonom o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike (Sl.list Crne Gore br. 18/12) se propisuje da proizvođači zvanične statistike pripremaju, ažuriraju i objavljuju Kalendar objavljivanja statističkih podataka. Objavljuje se na internet stranici Uprave za statistiku najkasnije do 20. decembra za narednu godinu, za sve proizvodače zvanične statistike koji uključuje datume objavljivanja statističkih podataka. Svaka promjena u datumu objavljivanja u Kalendaru objavljuje se unaprijed u skladu sa Procedurom o neplaniranim revizijama.
8.2. Pristup kalendaru
       (link ili referenca):
http://www.monstat.org/cg/page.php?id=12&pageid=12
8.3. Korisnički pristup: Opšti cilj proizvođača zvanične statistike jeste zadovoljenje potreba svojih korisnika i da na razumljiv način učini dostupnim svim korisnicima statističke podatke u isto vrijeme i pod istim uslovima. Uprava za statistiku je u obavezi da proizvodi i vrši diseminaciju zvanične statistike na objektivan, transparentan i profesionalan način, tako da svi korisnici budu ravnopravno tretirani.

                                                              9. Učestalost (frekvencija) diseminacije                                                     Vrh
Godišnje.

                                                                                 10. Dostupnost i jasnoca                                                                     Vrh
10.1. Štampana izdanja: Godišnje saopštenje trgovine na veliko je dostupno na web sajtu: http://www.monstat.org/cg/page.php?id=659&pageid=38
10.2. Publikacije: Uprava za statistiku objavljuje sljedeće redovne publikacije: Statistički Godišnjak, Crna Gora u brojkama, Mjesečni statistički pregled. Pored navedenih redovnih, Uprava za statistiku objavljuje i vanredne publikacije. Neke od najznačanijih vanrednih publikacija su sljedeće: žene i muškarci u Crnoj Gori, Najčešće korišćeni statistički podaci. Sve publikacije koje objavljuje Uprava za statistiku dostupne su na sljedećem linku: http://monstat.org/cg/publikacije.php
10.3. Onlajn baza podataka: Podaci godišnjeg istraživanja trgovine na veliko su dostupni na sajtu: http://monstat.org/cg/pxweb.php
10.4. Pristup mikro-podacima: Zakonom o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike ( Sl.list Crne Gore br. 18/12) regulisana su pravila pod kojim spoljni korisnici mogu dobiti pristup individualnim podacima za potrebe istraživanja. članom 58 definisane su vrste naučnih i istraživačkih organizacija koje mogu dobiti takve podatke. Davanje individualnih podatka bez identifikatora moguće je isključivo na pisani zahtjev naučno-istraživačkih ustanova, u svrhu obavljanja naučnoistraživačke djelatnosti, kao i međunarodnih statističkih organizacija i proizvođača statistike iz drugih država. Istraživački subjekt potpisuje Ugovor sa Upravom za statistiku, kao i Izjavu o poštovanju principa povjerljivosti. Proizvođači zvanične statistike vode posebnu evidenciju o korisnicima i o svrsi za koju su statistički podaci dati na korišćenje.
10.5. Drugo: Nije relevantno.

10.6. Dokumentacija o
          metodologiji:
Metodologija godišnjeg istraživanja trgovine na veliko dostupna je na sajtu: http://www.monstat.org/userfiles/file/trgovina/Metodologija-tr%20veliko.pdf
10.7. Dokumentacija o
          kvalitetu:
Zakonom o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike ( Sl.list Crne Gore br. 18/12) definisana je posvećenost kvalitetu, kojom se obezbjeđuje da proizvođači zvanične statistike u Crnoj Gori rade i sarađuju u skladu sa međunarodnim principima kvaliteta statističkog sistema. Strategijom razvoja i Programom zvanične statistike za 2014-2018. godinu definisani su ciljevi razvoja. Jedan od ciljeva je Upravljanje kvalitetom kroz praćenje primjene Kodeksa prakse Evropske statistike. U skladu sa Deklaracijom kvaliteta ESS, članom 338 Ugovora o funkcionisanju EU, Regulativom 759/2015 i 223/2009 i Kodeksom prakse Evropske statistike u proceduri usvajanja su sljedeća dokumenta: 1. Strategija kvaliteta Uprave 2. Vodič za implementaciju Strategije kvaliteta u Upravi za statistiku; 3. Implementacioni plan

                                                          11. Upravljanje kvalitetom statističkih podataka                                                  Vrh
11.1. Obezbjeđivanje kvaliteta: Uprava za statistiku se opredijelila za implementaciju elemenata TQM (Total quality management) modela koji podstiče razvoj i unapređenje funkcionisanja: - institucije, - proizvodnje rezultata zvanične statistike i - pojedinca. U srednjem roku Uprava za statistiku se opredijelila za implementaciju TQM modela kroz sljedeće ciljeve: 1. Stroga posvećenost korisnicima i ostalim zainteresovanim stranama, 2. Kvalitetni statistički procesi i proizvodi, 3. Profesionalna orijentacija zaposlenih, 4. Stalna unapređenja, 5. Smanjenje opterećenja izvještajnih jedinica.
11.2. Procjena kvaliteta: Kvalitet se prati u svim fazama proizvodnje podataka, od strane odgovornih statističara, u skladu sa specifikacijom za konkretno istraživanje. Prikupljanje, unos i obrada podataka su obično predmet ovog nadgledanja. Podaci godišnjeg istraživanja trgovine na veliko po robnim grupama koristi se samo za nacionalne potrebe.

                                                                       12. Značaj statističkih podataka                                                                Vrh
12.1. Potrebe korisnika: Međunarodni korisnici: - Eurostat - Svjetska banka - UN organizacije - Međunarodni monetarni fond Nacionalni korisnici: - Ministarstva i drugi organi javne uprave - Lokalne samouprave i drugi organi lokalne uprave - Centralna banka - nevladine organizacije - studenti - istraživači - mediji
12.2. Zadovoljstvo korisnika: Uprava za statistiku je usvojila Strategiju upravljanja kvalitetom, Vodič za implementaciju Strategije upravljanja kvalitetom, kao i Implementacioni plan za sprovođenje politike kvaliteta. U cilju mjerenja stepena do kojeg ispunjava svoje obaveze prema korisnicima i u sklopu nove politike kvaliteta, Uprava za statistiku je sprovela istraživanje o zadovoljstvu korisnika. Prikupljanje podataka realizovano je putem web ankete, u periodu od 1. septembra do 20. oktobra 2017. godine. Rezultati istraživanja dostupni su na web stranici Uprave za statistiku, link: https://www.monstat.org/userfiles/file/KVALITET/Izvjestaj%20o%20zadovoljstvu%20korisnika.pdf
12.3. Potpunost podataka: Istraživanje se radi na osnovu uzorka a obuhvata preduzeća koja su registrovana u oblasti 46 (po KD 2010 - klasifikaciji djelatnosti). Svi nacionalni zahtjevi za podacima su ispunjeni.

                                                              13. Tačnost i pouzdanost statističkih podataka                                              Vrh
13.1. Opšta procjena: Istraživanje trgovine na veliko se radi na bazi uzorka i podaci se dobijaju izvještajnom metodom pa su podložni uobičajenim vrstama greške u vezi sa tehnikom uzorkovanja, neuzorkovanim greškama, greškama prilikom obrade i neodgovora.
13.2. Greška uzorka: Godišnje istraživanje trgovine na veliko se radi na bazi uzorka pa je logično da postoji greška prilikom nasumičnog uzorkovanja. Koeficijent varijacije je relativna mjera tačnosti ocjene podataka. Pored ove mjere računa se i donja i gornja granica intervala povjerenja.
13.3. Ne-uzorkovana greška: Ne-uzoračke greške se vežu za ostale greške koje nisu vezane za uzorak. U ne-uzoračke greške spadaju: greška obuhvata, greška mjerenja, greška odaziva i greška obrade.

                                                              14. Pravovremenost i tačnost objavljivanja podataka                                     Vrh
14.1. Pravovremenost: Prvi rezultati se objavljuju 6 mjeseci nakon završetka referentne godine. Upitnici se šalju izvještajnim jedinicama na početku godine. Rok za dostavu podataka je 10. maj tekuće godine za prethodnu.
14.2. Tačnost: Indikator tačnosti predstavlja vremensku razliku između stvarne objave podataka i planirane objave podataka. P3 = dact - dsch što se tiče istraživanja trgovine na veliko, tačnost=0, što znači da su podaci objavljeni u skladu sa Kalendarom objave podataka.

                                                                    15. Koherentnost i uporedivost statističkih podataka                                                          Vrh
15.1. Geografska uporedivost: Nisu dostupni podaci po geografskom području jer se podaci trgovine odnose na čitavu teritoriju Crne Gore i za nacionalne potrebe.
15.2. Vremenska uporedivost: Podaci trgovine na veliko su od 1955. godine objavljivani na godišnjem nivou (obrađeni od strane Federalnog zavoda za statistiku Jugoslavije). Do 2006. godine u okviru za uzorak su se nalazila sva preduzeća koja se bave trgovinom na veliko, bez obzira u kojoj djelatnosti su registrovana. Od 2006. godine podaci se obračunavaju po novoj metodologiji i u okvir za uzorak se nalaze samo preduzeća koja su registrovana u oblasti 46 KD2010 (trgovina na veliko). Uporedivi podaci su raspoloživi od 2006. godine do danas.

15.3. Domen usklađenosti: U određenim slučajevima, podaci iz drugih oblasi ekonomske statistike mogu da se koriste za unakrsnu provjeru podataka.
15.4. Interna usklađenost: Podaci su interno povezani. Viši nivo agregacije je izveden iz detaljih indeksa prema dobro definisanim procedurama.

                                                                          17. Revizija statističkih podataka                                                            Vrh
17.1. Politika revizije: Uprava za statistiku je usvojila politiku revizije i ista je dostupna na web sajtu http://www.monstat.org/cg/page.php?id=1493&pageid=1493
17.2. Praksa revizije: Tipične revizije su minimalne. Značajne revizije se koriste samo ukoliko dođe do metodoloških promjena. Obzirom da ne postoji zvanična politika revizije, u godišnjem istraživanju trgovine na veliko se koriste sledeće mjere: - Za značajne revizije (kao što je promjena bazne godine) sve serije se preračunavaju, ali promjene nisu najavljene. Oznaka da je došlo do promjene se objavljuje zajedno sa izmijenjim podacima. - Ukoliko dođe do greške, ona se ispravlja u najkraćem mogućem roku ili u sledećem saopštenju. - Objavljeni podaci se posmatraju kao preliminarni sve do izlaska sledećeg saopštenja kada preliminarni podaci postaju konačni.

                                                                          18. Obrada statističkih podataka                                                            Vrh
18.1. Izvor podataka: Podaci se prikupljaju na osnovu uzorka izvještajnih jedinica koje su registrovane u Statističkom biznis registru u oblasti 46 Klasifikacije djelatnosti 2010. Preduzeća popunjavaju podatke na osnovu knjigovodstvene evidencije.
18.2. Učestalost (frekvencija)
          prikupljanja podataka:
Godišnje.
18.3. Prikupljanje podataka: Podaci se prikupljaju putem papirnih upitnika poštom, mailom ili faksom.
18.6 Prilagođavanje
          podataka:
Nije dostupno.

                                                                                           19. Komentar                                                                             Vrh
Nije relevantno.

 

 

.